Aantastingsbeelden
Bestrijding
Aantastingsbeelden
Levenscyclus, herkennen, te verwarren met . .
De levenscyclus van de Eikenprocessierups verloopt via de volgende stadia:
vlinder -» eitje -» rups -» pop -» vlinder -» eitje etc.
De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder. In de periode juli tot
september komen de onopvallende nachtvlinders uit de poppen. De vrouwtjesvlinders
kunnen zich verplaatsen over een afstand van 5 tot 20 km, maar veel vrouwtjes zullen hun eieren afzetten in de directe omgeving van de plek waar ze uit de pop gekropen zijn. De vrouwtjes leggen hun eitjes in eipakketten van 30 tot 300 eieren op 1-2 jarige takken van alle soorten eiken, met een voorkeur voor de inlandse eik.
De eipakketjes overwinteren op dunne twijgen. Omstreeks april komen de rupsjes uit (foto: Leen Moraal)
In april komen de oranjekleurige rupsen van het eerste stadium uit de eipakketten.
De kleur van de rupsen verandert later in grijsgroen met een lichte streep aan de zijden.
Pas vanaf het derde stadium worden de eerste brandharen gevormd. De lange haren (tot wel 10 mm) zijn niet irriterend - de korte 0,2 mm lange haren wel.
Vanaf half mei tot juli kan men eikenprocessierups aantreffen in de vorm van
plakkaten op de stammen en later in de specifieke nesten gemaakt van dichte spinsels
met vervellinghuidjes, uitwerpselen en brandharen, hangend aan takken. ’s Nachts
gaan de eikenprocessierupsen in optocht (in processie) naar de kroon om het blad te bevreten. De rups doorloopt in totaal zes stadia, waarna zij - omstreeks juni/juli in de nesten verpoppen. De poppen hebben een roodbruine kleur. De lichtbruine vlinders verschijnen van begin juli tot begin september. De eitjes worden in pakketjes op de takken afgezet waar ze overwinteren. Gunstige weersomstandigheden kunnen de ontwikkeling van de rupsen tot vlinder versnellen. Bij zachte winters en hoge temperaturen in het voorjaar kunnen de rupsen eerder in het seizoen verschijnen.
Boven - in de beginfase maken de rupsen nog geen nesten maar zonnen ze in plakkaten op de stam. 's Nachts gaan ze in processie naar de kroon om van het blad te eten (foto's Leen Moraal)
In een later stadium worden rupsennesten gevormd, vaak in een takoksel of aan de stamvoet. De vervelling en de verpopping vindt plaats in het nest. Deze nesten zitten vol met lege vervellingshuidjes (met brandharen), uitwerpselen en poppen of lege pophuidjes (foto's Leen Moraal).
Verwarring mogelijk met . . . Bastaardsatijnvlinder en Spinselmot
De Bastaardsatijnvlinder Euproctis chryssorhoea heeft ook irriterende haren en leeft op eik, duindoorn en meidoorn. Deze soort vormt winternesten waarin de jonge rupsen overwinteren. Deze nesten worden niet op de stam maar in de kroon gevormd (foto's Alterra).
De rupsen van de verschillende soorten spinselmotten Yponomeuta spp. leven op wilg, kardinaalsmuts, meidoorn, sleedoorn en inheemse vogelkers. De rupsen kunnen omvangrijke spinsels maken waarbij gehele bomen en struiken kunnen worden "ingepakt".
Spinselmotten (of stippelmotten) maken uitgebreide spinsels (foto Alterra)